Leven met onzekerheid went nooit

Leven met onzekerheid went nooit

Naast de fietsmaker van Stichting ’t Broek Omhoog staat een tafel met stoelen in de zon. Het is de plek waar Ibrahim het liefst zit. Zijn zonnebril hangt aan de kraag van zijn witte shirt en op zijn gezicht verschijnt regelmatig een glimlach. Op het eerste gezicht lijkt hij volledig op zijn plek. Toch wordt het leven van de 27-jarige Ibrahim al jaren gekenmerkt door onzekerheid. 

Al twaalf jaar woont hij in Nederland. Hij heeft vrienden opgebouwd, vrijwilligerswerk gedaan en een diploma behaald. Toch weet hij nog steeds niet of hij hier mag blijven. “Dat is erg lastig,” zegt hij rustig. “Je leeft met veel onzekerheid.” 

Onderweg zonder vaste grond 

Wanneer het gesprek teruggaat naar zijn jeugd in Guinee-Conakry, verschijnt er een andere blik in zijn ogen. Sommige herinneringen zijn vervaagd door de tijd. Andere staan nog altijd scherp op zijn netvlies. Vooral de momenten met zijn vader. “Mijn mooiste herinneringen zijn met hem”, vertelt hij.  

Zijn moeder heeft hij nooit gekend. Zijn vader was jarenlang zijn enige ouder en belangrijkste steun. Toen Ibrahim nog jong was, werd zijn vader door de autoriteiten meegenomen vanwege zijn politieke opvattingen. Sindsdien heeft hij hem nooit meer teruggezien. “Waarschijnlijk is hij overleden, maar dat weet ik niet zeker.” In samenwerking met het Rode Kruis probeerde Ibrahim te achterhalen wat er met hem is gebeurd, maar zijn zoektocht leverde geen resultaat op. Het blijft een open wond die moeilijk te helen is, maar hij probeert het een plek te geven. 

Na de arrestatie van zijn vader begon een periode die hij liever niet tot in detail beschrijft. Samen met een vriend van zijn vader sloegen Ibrahim en hij op de vlucht. Tot op de dag van vandaag spreekt Ibrahim over hem als zijn redder: ‘Hij zorgde voor mij. Zonder hem weet ik niet hoe het was afgelopen.’ Via verschillende landen kwamen ze uiteindelijk in Marokko terecht. Daar leefde hij als kind in een bos, tussen volwassen mannen. ‘Dat waren geen makkelijke momenten,’ vertelt hij. ‘Dat was een periode waarin ik me vaak bang en heel onzeker voelde.’ De dagen stonden volledig in het teken van overleven, met geweld, angst en voortdurende onzekerheid. Uiteindelijk bereikten ze samen Europa. In Nederland raakten ze elkaar uit het oog en sindsdien hebben ze helaas geen contact meer. Toen Ibrahim in Nederland aankwam, voelde alles vreemd. Een nieuwe taal, nieuwe regels en vooral veel onbekende gezichten.  

Omdat er geen familie voor hem gevonden werd, kwam hij terecht in een woongroep voor jongeren. Daar leerde hij zelfstandig worden. Afspraken maken, verantwoordelijkheden nemen en voor zichzelf zorgen. De vrienden die hij daar ontmoette, spelen nog altijd een rol in zijn leven. 

Onzekerheid als dagelijkse realiteit 

Tegenwoordig brengt hij veel tijd door bij Stichting ’t Broek Omhoog. Oorspronkelijk kwam hij er terecht via begeleiders van een noodopvang. Zij wilden voorkomen dat hij alleen maar thuis zou zitten wachten. Dat wachten kent hij inmiddels goed. “Als je niets doet, ga je piekeren. Dan komen de zorgen sneller.” Binnen de stichting vond hij iets anders. Hij hielp in tuinen, ruimde afval op in de wijk, schilderde muren en ondersteunde bij activiteiten. Inmiddels helpt hij ook mensen met taallessen en brieven van instanties. “Als ik iemand kan helpen, doe ik dat graag.” Het vrijwilligerswerk geeft hem niet alleen structuur, maar ook het gevoel dat hij iets terug kan doen voor de samenleving. Daar is hij zichtbaar trots op. “Het is misschien geen officieel werk, maar voor mij voelt het wel zo.” 

Ondanks alles blijft de toekomst onzeker. Ibrahim vindt het daarom moeilijk om ver vooruit te kijken. Grote dromen maken voelt soms onmogelijk wanneer je niet weet wat morgen brengt. Toch is er één wens die steeds terugkomt. “Ik hoop dat ik mag blijven. En dat ik mezelf kan blijven ontwikkelen.” 

Even laat hij zijn blik door de ruimte van de stichting gaan, de plek waar hij bijna dagelijks komt en waar hij zich thuis en welkom voelt. Dan volgt de boodschap die hij graag aan anderen wil meegeven. “Mensen vergeten soms dat ongedocumenteerden gewoon mensen zijn. Iedereen heeft een verhaal. Veel van wat we meemaken, zien anderen niet.” Voor Ibrahim is dat verhaal nog niet af. Maar ondanks alle onzekerheid blijft hij doorgaan. Stap voor stap, dag voor dag. 

Tekst + foto: Femke Schneider